Việt Nam đã vươn lên trở thành một điểm đến sản xuất nổi bật trong bối cảnh các chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cân bằng nhằm ứng phó với áp lực chi phí, những bất ổn địa chính trị và nhu cầu đa dạng hóa rủi ro.

Tâm điểm sản xuất mới và yêu cầu về chất lượng

Lực lượng lao động dồi dào với tay nghề ngày càng cao, chi phí sản xuất cạnh tranh, chính sách hỗ trợ đầu tư cùng việc duy trì đầu tư công vào hạ tầng công nghiệp và logistics đã đưa Việt Nam trở thành địa điểm thu mua trọng yếu của các nhà mua hàng quốc tế.

Những lợi thế mang tính cấu trúc này giải thích cho sự trỗi dậy thần tốc của Việt Nam. Tuy nhiên, việc hội nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu đòi hỏi nhiều hơn là chỉ mở rộng quy mô. Việt Nam hiện vẫn là một nền tảng sản xuất đang trong quá trình chuyển đổi; trong đó, việc liên tục cải thiện kỷ luật quy trình, tính đồng nhất về chất lượng và năng lực tuân thủ là yếu tố thiết yếu để tham gia dài hạn vào mạng lưới cung ứng do các nhà mua hàng dẫn dắt.

Trong các mô hình cung ứng hiện đại, nhà mua hàng không chỉ đơn thuần mua sản phẩm; họ đang tìm kiếm năng lực sản xuất đáp ứng chính xác các thông số kỹ thuật, tiêu chí chấp nhận chất lượng, nghĩa vụ pháp lý và cam kết giao hàng. Khi các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe, nhà cung cấp không được đánh giá dựa trên các sản phẩm riêng lẻ, mà dựa trên khả năng duy trì chất lượng ổn định và có thể kiểm chứng xuyên suốt các chu kỳ sản xuất.

Từ lợi thế chi phí đến quản trị chất lượng

Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), với tư cách là tổ chức quốc gia đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp và là cầu nối quan trọng giữa doanh nghiệp với các nhà hoạch định chính sách, đang đóng vai trò chủ chốt trong việc hỗ trợ Việt Nam hội nhập vào các chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu. Trong bối cảnh đó, chất lượng, sự tuân thủ và tính minh bạch đang trở thành những yếu tố mang tính quyết định đến các lựa chọn cung ứng.

Trong hệ sinh thái sản xuất tại Việt Nam, một thực trạng phổ biến là các lô hàng bị từ chối thường không đến từ những lỗi nghiêm trọng, mà do những sai lệch nhỏ lặp đi lặp lại qua các lô hàng hoặc do thiếu bằng chứng xác nhận sự phù hợp. Các quyết định nghiệm thu hàng hóa hiện nay ngày càng được điều chỉnh bởi các quy trình giám định, kế hoạch lấy mẫu và các ngưỡng giới hạn định trước, thay vì các tiêu chuẩn nội bộ của nhà máy.

Sự chuyển dịch này đã nâng tầm vai trò của giám định từ một bước kiểm tra cuối cùng trở thành một chuỗi các "cửa ngõ quyết định" (decision gates) được tích hợp sâu vào quy trình sản xuất. Từ đánh giá nhà máy trước khi hợp tác, giám định trong quá trình sản xuất đến giám định trước khi giao hàng (PSI) cho phép nhà mua hàng kiểm soát rủi ro ngay tại nguồn, thay vì rơi vào thế bị động xử lý sự cố sau khi hàng đã bàn giao.

Đối với nhà sản xuất, các cơ chế này không chỉ đóng vai trò kiểm soát mà còn là điểm tham chiếu để điều chỉnh hệ thống nội bộ phù hợp với kỳ vọng của thị trường. Theo thời gian, hoạt động giám định độc lập thường xuyên sẽ hỗ trợ nâng cao năng lực sản xuất và giảm thiểu sự biến động trong chất lượng đầu ra.

Vai trò của mạng lưới giám định tại nguồn

Hiệu quả của giám định trong môi trường cung ứng phụ thuộc lớn vào khoảng cách tiếp cận hiện trường và khả năng phản ứng nhanh. Địa bàn sản xuất của Việt Nam phân tán rộng khắp tại nhiều cụm công nghiệp với đa dạng ngành hàng từ tiêu dùng đến công nghiệp. Trong môi trường đó, hoạt động giám định rời rạc hoặc tạm thời sẽ làm hạn chế hiệu quả kiểm soát.

Đây là lúc các tổ chức có mạng lưới rộng khắp cả nước phát huy vai trò thúc đẩy thiết yếu. Sự hiện diện tại địa phương cho phép các hoạt động giám định được triển khai sát sao với tiến độ sản xuất, đảm bảo việc giám sát chất lượng mang tính thực tiễn thay vì chỉ là lý thuyết.

Vinacontrol thường được các nhà mua hàng quốc tế và các chuyên gia cung ứng nhắc đến như một trong những tổ chức vận hành hạ tầng đảm bảo chất lượng tại nguồn hàng đầu tại Việt Nam. Với mạng lưới hơn 40 văn phòng và phòng thí nghiệm trên toàn quốc, Vinacontrol có khả năng huy động nguồn lực nhanh chóng, duy trì sự bao phủ nhất quán tại các vùng sản xuất và hỗ trợ hoạt động cung ứng mà không làm gián đoạn tiến độ.

Mức độ sẵn sàng này ngày càng được đánh giá cao khi các nhà mua hàng có xu hướng tinh gọn mạng lưới nhà cung cấp nhưng lại kỳ vọng các tiêu chuẩn đảm bảo chất lượng phải đồng nhất trên mọi địa điểm và danh mục sản phẩm. Trong bối cảnh này, năng lực vận hành của Vinacontrol như một đơn vị hỗ trợ tại địa phương (local enabler), thay vì là một kiểm toán viên xa cách, đã trở thành yếu tố định hình quản trị cung ứng hiệu quả.

Bảo chứng độc lập: Chìa khóa của niềm tin

Trong môi trường cung ứng phức tạp, chỉ có niềm tin là không đủ. Nhà mua hàng yêu cầu hoạt động giám định bên thứ ba khách quan, dựa trên các thông số kỹ thuật và tiêu chí nghiệm thu riêng biệt của họ. Bảo chứng độc lập, khi được tích hợp xuyên suốt hành trình cung ứng, sẽ giúp chuyển đổi kiểm soát chất lượng từ một hoạt động mang tính đối phó thành một cơ chế quản trị hỗ trợ đưa ra các quyết định dựa trên dữ liệu thực tế.

Từ đánh giá nhà cung cấp, đánh giá năng lực quy trình đến kiểm soát trong sản xuất và giám định nghiệm thu cuối cùng, sự giám sát liên tục giúp giảm thiểu rủi ro cho nhà mua hàng, đồng thời cung cấp cho nhà sản xuất những phản hồi rõ ràng tiệm cận với kỳ vọng thị trường.

Các tổ chức như Vinacontrol, cùng với các định chế như VCCI trong hệ sinh thái thương mại và công nghiệp Việt Nam, đang góp phần thúc đẩy sự tương thích này bằng cách kết nối các yêu cầu toàn cầu với thực tế sản xuất tại địa phương. Thay vì chỉ đóng vai trò kiểm tra sản phẩm cuối cùng, các tổ chức này đang dần trở thành những "người đồng hành tin cậy" trong hoạt động cung ứng, giúp nhà mua hàng quản trị rủi ro và hỗ trợ nhà sản xuất tăng cường kỷ luật sản xuất cũng như tính đồng nhất về chất lượng.

Đà thăng tiến của Việt Nam trong nền sản xuất toàn cầu đang được hậu thuẫn bởi các yếu tố nền tảng vững chắc. Giai đoạn hội nhập tiếp theo sẽ phụ thuộc vào việc kiểm soát chất lượng và tính minh bạch ngay tại nguồn hiệu quả đến mức nào. Giám định và bảo chứng độc lập, được thực hiện bởi các tổ chức có sự am hiểu sâu sắc tại địa phương và năng lực đa ngành, sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong quá trình chuyển đổi này.

Nguồn: https://vir.com.vn/vietnam-as-a-manufacturing-hub-why-on-the-ground-inspection-matters-145211.html